Gelişimin Temel İlkeleri

0
777 views

1-) Gelişim süreklidir. Gelişim ana rahminde başlayıp hayat boyu sürer.

Bir insan sadece çocukluk yıllarında değil ömür boyu gelişim gösterir. Diğer bir deyişle gelişim süreklidir. Çocuklarda sürekli bir gelişim içindedir. Örneğin 4 yaşında nesneleri büyükten küçüğe doğru sıralayabilir, yardımsız çok rahat giyinir soyunabilir.

Ancak bazı dönemlerde yaşananlar daha sonraki dönemlerde gelişimi çok etkiler. Özellikle de hamilelik ve erken çocukluk döneminde yaşananlar daha sonraki gelişimi etkilemesi açısından önemlidir. Anne hamileliği süresince sağlığına da beslenmesine dikkat ettiğinde ve bebek doğduktan sonra çocuğun gelişimini desteklediğinden çocuğun gelişimi olumlu yönde etkilenecektir. Bu da ileriki yaşlarda onun daha sağlıklı mutlu ve başarılı olmasına katkı sağlayacaktır. Bu dönemde özellikle dikkat edilmesi gereken nokta çocuğun gelişimi destekleyen ortamlar oluşturmaktır.

2-) Gelişim tek bir alanda değil Dört alanda eşzamanlı gelişmeye başlar ve gelişim alanları birbirini etkiler. Bunlar motor gelişim, bilişsel gelişim, sosyal ve duygusal gelişimdir.

Motor gelişim: Çocuğun boyunun uzaması ve kilosunun artması ile birlikte kol bacak ve hareketlerinde gelişmeler olur. örneğin, çocuğun bacakları geliştikçe kendi başına merdivenleri çıkıp inebilir,hızlı ve çevik koşabilir, yükseğe tırmanabilir. El ve parmaklarını birlikte kullanma becerisi geliştikçe düğme iliklemeyi, ayakkabılarını bağlanmayı, makasla kağıdı kesmeyi öğrenir kalem tutabilir. Artık yardımsız giyinebilir top oyunlarında gün geçtikçe daha başarılı olur, üç tekerlekli bisiklete binebilir.

Bilişsel gelişim: Çocuk hergün etrafındaki olaylara daha çok dikkat eder, merak eder ve sorular sorar. Yeni kelimeler ve kavramlar öğrenir. Böylece de konuşması gelişir. Renkleri ve rakamları tanımaya başlar. Duyu organlarının yardımıyla olayları algılayabilme hatırlama ve sorunlar karşısında çözüm üretebilme becerisi gelişir.

Sosyal duygusal gelişim: Çocuk bu dönemde kendisinin ve başkalarının en temel duygularını Örneğin sevindiğini, üzüldüğünü, korktuğunu ve kızdığını fark etmeye ve ifade etmeye başlar. Kendisini başkalarının yerine koyabilir. Kızgınlığını saldırarak değil konuşarak anlatmayı veya arkadaşına vurduğunda canının acıyabileceğini öğrenir. Arkadaşlar edinir, arkadaşlıkları devam eder. Paylaşmayı, oyunda sırasını beklemeyi öğrenir. Kendi başına ve arkadaşlarıyla oyun oynamaktan zevk alır. Davranışlarının sorumluluğunu kazanır, çevresindeki kurallara uymaya başlar. Yaşlılara yol verebilir, kendi başına yemek yiyebilir, ellerini yıkayabilir.

Bu gelişim alanları eş zamanlı gelişmeye başlar. Bir gelişim alanında meydana gelen bir aksaklık diğerlerini de etkiler. Örneğin motor gelişim olarak el becerisi gelişmemiş olan bir çocuk ellerini iyi kullanamayacak. Bu nedenle de kendi başına yemek yemeye ya da düğmelerini iliklemek gibi pek çok beceriyi yapamayacaktır. O zaman da yardım istemek zorunda kalacak. Kendisine güveni tam gelişemeyecektir.Bu da onun yaşamını, arkadaşlık ilişkilerinde çekingen, İçine kapanık bir kişilik geliştirmesine neden olabilir. Kısacası bedensel alanda olan bir aksaklık çocuğun bilişsel sosyal ve duygusal gelişimini etkileyebilecektir.

3-) Çocukların gelişimleri aynı sırayı izlese de gelişimleri birbirinden farklı olacaktır. Gelişimin normal olan tüm çocuklar konuşur, ancak bu gelişim her çocuk da aynı aylarda olmaz. Çocukların hepsi yürümeyi öğrenir, ancak her çocuk farklı zamanlarda bu beceriyi edinir. Örneğin bir çocuk 10 aylıkken yürüyebilirken bir diğeri için bu süre daha uzun olabilir. Ancak bu farklılıkların da belli sınırları vardır.
Hiç bir çocuğun gelişimi tıpatıp birbirine benzemez. Nasıl biz büyükler arasında pek çok açıdan fark varsa çocuklar arasında farklılıklar vardır. Kimimiz uzun boyluyuz kimimiz kısa, kimimizin çok güzel sesi var. Çocuğunuzun öğrenme hızı fiziksel ve sosyal becerilerin yaşıtlarından farklı olabilir. Örneğin baz çocukları daha çabuk arkadaş edinebilir, daha erken yaşlarda konuşabilir, daha uzun cümleler kurabilir.

Bu farklılıklar aynı yaştaki farklı cinsiyetler arasında da görülebilir. Örneğin okul öncesi dönemde bazı kız çocuklarının el becerileri daha iyi kimi erkek çocukların koşması, top oynaması daha iyi olabilir. Bu nedenle çocukları birbirleriyle karşılaştırmamalıyız. Bu sadece çocuğu ve bizi üzmeye neden olur. Önemli olan bir çocuğun zamanla kendi içinde gelişim göstermesi herhangi bir etkinliği öncekinden daha iyi yapmasıdır.

4-) Çocuk çevresi ile girdiği etkileşim sonucu gelişir. Çocuk doğduğu andan itibaren çevresiyle etkileşim halindedir. Yani çocuk çevresinde olanları duyar, hisseder, görür, tadar. Böylece biz pek fark etmesek de çocuk çevresindeki olaylardan etkilenir. Çocuğun çevresindeki insanlar, bunların davranışları, çevresindeki eşyalar ve olaylar çocuğun gelişimine pek çok etki yapar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here